De een noemt het een huisstijlhandboek, de ander een brandguide, stijlgids of merkmap. Wij hebben het meestal over een brandguide - want Engels is hip - of huisstijlhandboek. Uiteindelijk is het allemaal hetzelfde. Maar wat is een huisstijlhandboek nu precies? Vandaag neemt Guyiday je mee in wereld van huisstijlbewaking.

Het ontstaan van een huisstijlhandboek

Lang, lang geleden was er een man, genaamd Gerry, die een bedrijfje begon. Hiervoor had hij zelf - in Paint - een logootje gemaakt. Gerry was een echte vakman dus het bedrijfje groeide en groeide, inclusief het klantenbestand. Tijd voor de volgende stap dus: personeel aannemen. Bij deze stap kwamen ook andere zaken kijken. Denk aan het regelen van nieuwe administratiesoftware, werkbussen en een complete nieuwe website zodat marketing aan de slag kon met een spiksplinternieuwe strategie.

Door al deze nieuwe stappen die Gerry zette met zijn bedrijf, moest hij zijn logo telkens een beetje aanpassen. Een beetje vervormen van de randjes hier, een andere kleurstelling daar, of erger, een kleur meer of minder wanneer het op dat moment beter uitkwam... Tot Gerry op het punt kwam waar hij zich eerder geen kwaad van bewust was: zijn hele logo was anders! Hij had helemaal niet door dat door al deze kleine veranderingen hij steeds verder verwijderd raakte van zijn oude vertrouwde logo.

Langzaam drong het tot Gerry door: hij had niet één logo, hij had wel honderd verschillende. Geen enkele uiting leek op de andere. Nu zag niemand meer wat voor een prachtig bedrijf Gerry had opgezet.

Gerry was ten einde raad, maar toen drong het tot hem door: hij moest een document opstellen waarin precies staat beschreven hoe zijn bedrijf zich moet presenteren. Een reglement dat altijd op kantoor ligt en naar huisstijl-leveranciers wordt opgestuurd voordat ze starten: hierin staat precies vermeld wat wel en niet mag. Zodat iedereen Gerry’s bedrijf herkent als er een uiting voorbijkomt en het kantoorteam minder tijd kwijt is aan het verzamelen en zoeken van de juiste huisstijlelementen.

Vond je dit verhaal flauw en kinderachtig?

Dan heb je gelijk. Toch is de realiteit dat dit voor veel bedrijven herkenbaar is, op zijn minst deels. Het belang van een goed huisstijlhandboek wordt vaak onderschat tot het moment dat het te laat is. Ongeacht door wie je het laat opstellen en of het nu een huisstijlhandboek, stijlgids of brandguide genoemd wordt: De onderstaande zaken moeten er altijd inzitten.

Verplicht in een huisstijlhandboek: 'Logo'

Een merk heeft maar één logo, punt uit. Maar dan wel vaak in vier varianten, zodat je een toepassing hebt bij liggend of staand gebruik en zodat je kunt schakelen tussen lichte en donkere achtergronden. Want dit heb je simpelweg niet altijd voor het zeggen. Verder vermeld je in deze sectie van het huisstijlhandboek de regels voor gebruik, zoals:

  • Wanneer welke van de 4 varianten te gebruiken.
  • Wat de afstand tot de rand moet zijn.
  • Welke positie op een uiting het logo moet krijgen.
  • Of het (altijd) met of zonder pay-off te gebruiken is.

Verder zouden we ook altijd vermelden hoe het logo niet gebruikt moet worden. En dan niet als een oneindig lange lijst, maar een kort overzicht met de gangbare fouten, zoals:

  • Niet het logo vervormen.
  • Niet het logo onleesbaar klein gebruiken.
  • Niet variant 1 van het logo op een afbeelding gebruiken.
  • Niets toevoegen aan het logo, zoals schaduw of een randje.

Verplicht in een huisstijlhandboek: 'Kleurgebruik'

Dat een logo oranje is, dat zien we allemaal - of in ieder geval de meesten. Maar als we 10 mensen vragen om een oranje kleur te 'picken', komt iedereen met een andere. Daarom is het heel simpel: kleurcodes benoemen. Als het dan even kan moeten ook alle kleuren hierin meegenomen worden, zoals logo, steunkleur, actiekleur, titelkleur en fontkleur. Maak het lekker makkelijk voor de volgende ontwerper en beperk zijn scala tot een paar opties.

Huisstijlhandboek-pro-tip voor alle potentiële klanten: Je wil jarenlang doen met je huisstijlhandboek en onderweg zul je verschillende uitingen gaan gebruiken, zowel digitaal als gedrukt. Check dus altijd of de kleurcodes niet alleen staan vermeld in RGB, maar ook in CMYK, PMS en HEX.

Verplicht in een huisstijlhandboek: 'Typografie'

Hier wordt niet altijd aan gedacht, maar wat minstens zo belangrijk is als de rest, zijn de te gebruiken lettertypes (ook wel fonts genoemd). Hierbij denkt iedereen vaak aan de teksten op de website en in de brochure die overal komt te liggen, maar dan worden een paar belangrijke uitingen overgeslagen. Immers gaan er dagelijks bij de meeste bedrijven een stuk meer e-mails en (hopelijk) offertes de deur uit dan brochures. Ook hierin wil je je huisstijl toepassen, maar ben je vaak beperkt door de mailclient van de ontvanger.

Daarom is het raadzaam om primaire lettertypes te benoemen (als het ff kan) en secundaire (bij gebrek aan beter).

Huisstijlhandboek-pro-tip voor alle potentiële klanten: Het is nog nooit voorgekomen dat iemand koos voor een betaald font en hiervoor een goed argument had dat niet te weerleggen was. Bespaar op lettertypes en kijk lekker bij de gratis aanbieders, zoals Google Fonts.
Bovendien gebruiken standaard veel websitebuilders Google Fonts (en zijn ze zelfs beperkt daartoe). Onder andere bij het immens populaire Wordpress heb je in de basis alleen keuze uit Google Fonts.

Verplicht in een huisstijlhandboek: 'Fotogebruik'

Ga je voor stockmodellen die lachend in de camera kijken? Of kies je liever voor de zelfgemaakte foto's? Voor allebei is iets te zeggen (jazeker hebben wij een voorkeur), maar het belangrijkst is dat je ook hierin uniform bent. Als in de huisstijl-ontwikkeling bepaald is dat foto's een speciaal effect of bijzondere rand moeten hebben, dan wordt dat hier omschreven.

Huisstijlhandboek-pro-tip voor alle potentiële klanten: Stel ook eisen aan de kwaliteit van foto's. Dit voorkomt een hoop ellende in latere stadia.

Persoonlijke kijk op huisstijlhandboeken

Als alles hierboven in een boekwerkje staat, heb je een huisstijlhandboek. Maar dan heb je ook wel het meest uitgeklede model. Top voor een starter en daarmee ben je menig concurrent met grote sprongen voorbij, maar als je het ons vraagt mis je dan nog wel wat onderdelen. Zo begint een goede brandguide altijd met het geloof van een bedrijf. Wij gebruiken hiervoor de Golden Circle van Simon Sinek, maar welke methodiek je ook gebruikt: het moet duidelijk zijn waarom we 's morgens met zijn allen uit bed komen om een stukje toegevoegde waarde te leveren. En ook wat vooral niet past binnen ons aanbod.

Daarna moet beseft worden dat een krachtig merk niet alleen vertaald wordt naar visuele uitingen. Ook de manier van schrijven maakt dat mensen een merk steeds sneller herkennen. Denk bijvoorbeeld aan het 'alles voor een glimlach'-principe van Coolblue. Om hiervoor een kapstok te hebben waar iedereen mee kan werken, gebruiken we altijd de archetypeschaal van Jung.

Tot slot is het belangrijk dat een brandguide voldoende handvatten biedt om altijd uniform te gebruiken, maar dat je hierin niet verzand in domme regeltjes. Flexibeler ben je wanneer je een set aan te gebruiken huisstijlelementen toevoegt en een aantal voorbeelden van hoe het toe te passen is, zonder daarin door te slaan in niet te hanteren, creativiteit beperkende nutteloosheden.

T*ring, wat een lang verhaal

Ja, je merkt dat met het schrijven over huisstijlhandboeken of brandguides een bepaalde passie wordt ontluikt en dan is tekst altijd langer dan wanneer je over iets minder leuks moet schrijven. Maar als je tot hier bent gekomen, betekent dit dat ook jij hierin geïnteresseerd bent. En dat maakt je een huisstijl-lotgenoot en die zien wij hier het liefst. Daarom nodigen we je graag uit om eens te komen sparren over hoe jij denkt over (jouw) branding. Niet per sé om jou je eigen huisstijlhandboek aan te smeren, maar misschien wel om jou aan te moedigen om er zelf een op stellen. Hoe dan ook: Onze koffie staat klaar, samen met een stapel brandguides.